Logo Nhóm chuyên môn Cầu và Công trình ngầm Cầu và Công trình ngầm Bridge & Tunnel Engineering · HUCE
Hướng nghiên cứu 07

Cầu đường sắt tốc độ cao, metro và công trình ngầm

Kết cấu nhịp cầu cho đường sắt tốc độ cao, giám sát ray, áp lực đất lên vỏ hầm, khí động học và rủi ro trong hầm.

24 công bố12 bài báo12 sách1981⁠–⁠202612 người có công bố5 giảng viên đăng ký hướng5 đề tài

Tổng quan

Hướng này gắn với chương trình kỹ sư Đường sắt tốc độ cao và đô thị của Nhóm; bên cạnh các bài báo, hướng có nhiều giáo trình và sách về hầm, công trình ngầm và cầu đường sắt. Các bài báo trải từ áp lực đất lên vỏ hầm tính theo phương pháp xác suất đến thiết kế cầu cho đường sắt tốc độ cao và sóng áp suất trong hầm [8, 17, 23].

Các chủ đề nghiên cứu chính

Cầu cho đường sắt tốc độ cao

Các bài báo trình bày những vấn đề mới khi thiết kế cầu nhịp nhỏ và vừa cho đường sắt tốc độ cao, phân tích động lực học theo Eurocode và ảnh hưởng của chiều cao dầm hộp đến tần số riêng [17, 18, 19].

Giám sát đường ray

Cảm biến dùng sóng siêu âm được nghiên cứu để theo dõi chuyển dịch ngang của ray hàn liền [16, 20].

Hầm và công trình ngầm

Áp lực đất lên vỏ hầm được tính bằng phương pháp xác suất và mô hình thống kê Monte-Carlo, có xét tính ngẫu nhiên của các tham số đất [7, 9, 10]. Năm 2026, từ sự cố hầm Tuy An, một khung nhận diện và quản lý rủi ro bán định lượng được đề xuất cho đào hầm truyền thống qua diatomit [24].

Đề tài, sách và phòng thí nghiệm

Các đề tài về tham số kỹ thuật cầu bê tông cốt thép nhịp nhỏ và vừa cho đường sắt cao tốc (cấp Bộ Giao thông Vận tải, 2018), kết cấu chống hầm vòm lưới cốt thép, lún sụt mặt đất khi đào kín, chống nước ngầm cho hầm đào hở, và tiêu chuẩn cơ sở về cọc barrette tiết diện chữ Y thuộc hướng này. Giáo trình “Hệ thống công trình cầu và metro trong đô thị” (2026) và sách về cầu đường sắt tốc độ cao dầm thép liên hợp (2025) là các đầu sách mới nhất của hướng [21, 22].

Đề tài nghiên cứu (5)

Tên đề tài theo hồ sơ giảng viên.

  • Biên soạn Tiêu chuẩn cơ sở (2018). Cọc Barrette tiết diện chữ Y - Yêu cầu thiết kế, thi công và nghiệm thu. TCCS 01:2018/ĐHXD
  • Chủ nhiệm đề tài (2018). Nghiên cứu lựa chọn các tham số kỹ thuật cho các kết cấu cầu bê tông cốt thép nhịp nhỏ và vừa áp dụng cho cầu đường sắt cao tốc ở Việt Nam. Bộ Giao thông Vận tải
  • Tham gia đề tài (2017). Nghiên cứu đề xuất biện pháp phòng chống nước ngầm cho hầm thi công theo phương pháp đào hở. Trường Đại học Xây dựng
  • Chủ nhiệm đề tài (2011). Nghiên cứu kết cấu chống hầm dạng vòm lưới cốt thép ứng dụng cho hầm qua núi thi công bằng phương pháp đào kín.
  • Chủ nhiệm đề tài (2008). Nghiên cứu lún sụt mặt đất khi XD hầm bằng phương pháp đào kín.

Giáo trình và sách (12)

Hướng phát triển

Các hướng dưới đây là những gì công bố 2023⁠–⁠2026, các đề tài và hướng nghiên cứu ghi trên hồ sơ giảng viên đã cho thấy; trang này không nêu kế hoạch hay kinh phí.

  1. Khí động học trong hầm đường sắt tốc độ cao

    Chương trình một chiều mã nguồn mở cho sóng áp suất do hiệu ứng piston, được kiểm chứng và dùng để sàng lọc tải trọng thiết kế khi một đoàn tàu chạy qua [23].

  2. Rủi ro địa chất khi đào hầm

    Bài năm 2026 về hầm Tuy An mở mảng quản lý rủi ro cho hầm qua nền đất đá đặc biệt [24].

  3. Cầu đường sắt tốc độ cao và an toàn khai thác

    Hồ sơ giảng viên ghi “cầu đường sắt tốc độ cao” và “an toàn, RAMS và bảo trì hệ thống đường sắt”; cùng với sách năm 2025 về kết cấu nhịp dầm thép liên hợp, đây là hướng gắn với các dự án đường sắt tốc độ cao.

  4. Kết cấu metro đô thị

    Hồ sơ giảng viên ghi “phân tích kết cấu công trình metro” và “thiết kế và thi công hầm đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao”; giáo trình năm 2026 về cầu và metro đô thị là đầu sách mới nhất của mảng này.

Người nghiên cứu theo hướng này

Có công bố trong hướng (12)

Giảng viên đăng ký hướng này (5)

Giảng viên hiện nay ghi hướng này trong hồ sơ; cũng là nhóm hiện ra khi lọc theo hướng ở trang Đội ngũ và trên thẻ của trang Nghiên cứu.

Danh mục công bố của hướng (24)

Toàn bộ bài báo, báo cáo hội thảo, chương sách và sách được xếp vào hướng này, mới nhất trước. Tên giảng viên của Nhóm in đậm, * là tác giả liên hệ; tên công bố giữ nguyên ngôn ngữ gốc.

2026

  1. [24]Doan, T.* (2026). Unforeseen Geological Conditions and Collapse Risk in Conventional Tunnelling Through Diatomite: A Semi-quantitative Risk Identification and Management Framework Derived from the Tuy An Tunnel Failure, Vietnam. Indian Geotechnical Journal (online first). https://doi.org/10.1007/s40098-026-01633-z
  2. [23]Doan, T.* (2026). Open-source one-dimensional modelling of piston-effect pressure waves in high-speed railway tunnels: verification, benchmarking against 3D CFD and single-train design-load screening. Railway Sciences, 1-20. https://doi.org/10.1108/rs-08-2026-0068
  3. [22]Nguyễn Quốc Bảo, Đoàn Tùng (2026). Giáo trình Hệ thống công trình cầu và metro trong đô thị. NXB Xây dựng.

2025

  1. [21]Lê Bá Danh, Lê Trọng Hải, Đậu Xuân Tuấn, Khúc Đăng Tùng (2025). Cơ sở thiết kế và ví dụ tính toán kết cấu nhịp cầu đường sắt tốc độ cao dầm thép liên hợp bản bê tông cốt thép. NXB Xây dựng.

2021

  1. [20]Khúc Đăng Tùng, Nguyễn Tiến Phát, Nguyễn Đức Trung, Lê Bá Danh (2021). Nghiên cứu cảm biến giám sát chuyển dịch ngang sử dụng sóng siêu âm trong ray hàn liền đường sắt. Tạp chí Giao thông Vận tải số Tháng 6/2021, 98-102.
  2. [19]Phạm Duy Hòa, Trần Việt Hùng, Phùng Bá Thắng, Nguyễn Thị Nguyệt Hằng (2021). Nghiên cứu phân tích động lực học của kết cấu cầu đường sắt cao tốc. Tạp chí Khoa học Công nghệ Xây dựng (KHCNXD) - ĐHXDHN, 15(7V), 1-12. https://doi.org/10.31814/stce.huce(nuce)2021-15(7V)-01
  3. [18]Trần Việt Hùng, Phan Viết Lãm. Phân tích ảnh hưởng của chiều cao dầm đến tần số dao động riêng của kết cấu cầu dầm hộp bê tông giản đơn nhịp nhỏ và vừa sử dụng cho đường sắt cao tốc (2021). Tạp chí Giao thông Vận tải, (ISSN 2354–0818).

2020

  1. [17]Trần Việt Hùng, Vũ Thái Sơn (2020). Một số vấn đề mới trong tính toán thiết kế cầu nhịp nhỏ và vừa cho đường sắt cao tốc. Tạp chí Giao thông Vận tải, 12/2020, 68-72 (ISSN 2354–0818).

2019

  1. [16]Nguyễn Tiến Phát, Nguyễn Đức Trung, Bùi Quốc Cường, Bùi Tiến Thành, Khúc Đăng Tùng (2019). Nghiên cứu sử dụng sóng siêu âm trong theo dõi và giám sát ray hàn liền trong đường sắt. Hội nghị KH Trẻ trường ĐHXD 2019, Trường ĐHXD

2018

  1. [15]Nguyễn Thế Phùng (2018). Thiết kế hầm giao thông. NXB Xây dựng.

2016

  1. [14]Nguyễn Thế Phùng (2016). Neo và bê tông phun trong xây dựng ngầm. NXB Xây dựng.

2014

  1. [13]Nguyễn Thế Phùng (2014). Thi công hầm. NXB Xây dựng.

2009

  1. [12]Nguyễn Thế Phùng (2009). Thi công công trình ngầm bằng các phương pháp đặc biệt. NXB Xây dựng.

2007

  1. [11]Nguyễn Thế Phùng (2007). Tính toán vỏ hầm thủy lợi có áp có xét từ biến. NXB Xây dựng.

2006

  1. [10]Nguyễn Ngọc Tuấn (2006). Dự báo áp lực đất lên hầm giao thông nằm nông bằng phương pháp xác suất. Tạp chí xây dựng
  2. [9]Demesko E.A., Nguyễn Ngọc Tuấn (2006). Phương pháp luận tổng quát tính toán áp lực đất lên vỏ hầm có xét đến ảnh hưởng ngẫu nhiên các tham số của đất dính «Проблемы развития транспортных и инженерных коммуникаций» №1-2. Mát-xcơ-va, nhà xuất bản «ТИМР»
  3. [8]Nguyễn Ngọc Tuấn (2006). Phương pháp xác suất tính toán áp lực đất lên vỏ hầm «Вестник МИИТа» Trường ĐHGT Đường sắt Mát-xcơ-va №14
  4. [7]Nguyễn Ngọc Tuấn (2006). Tính toán áp lực đất lên hầm giao thông bằng phương pháp mô hình thống kê (phương pháp Monte-Carlo). Tạp chí Cầu đường Việt Nam
  5. [6]Demesko E.A., Nguyễn Ngọc Tuấn (2006). Xét ảnh hưởng ngẫu nhiên của các tham số đất khi xác định áp lực đất tác dụng lên vỏ hầm trong trường hợp có tạo vòm «Подземное пространство мира» №1-2. Mát-xcơ-va, nhà xuất bản «ТИМР»

2005

  1. [5]Nguyễn Trâm (2005). Công trình ngầm đô thị (Thi công lộ thiên và hạ chìm). Trường Đại học Kiến trúc (ĐHKT).

2004

  1. [4]Vilen Alếchxêvích Ivácnhúc, Nguyễn Thế Phùng (dịch), Nguyễn Văn Quảng (hiệu đính) (2004). Thiết kế và xây dựng công trình ngầm và công trình đào sâu. NXB Xây dựng.

2003

  1. [3]Nguyễn Trâm (2003). Thiết kế và xây dựng cầu hầm giao thông đô thị. Viện ĐTBDC Bộ Xây dựng.

1997

  1. [2]Nguyễn Thế Phùng, Nguyễn Ngọc Tuấn (1997). Thi công hầm. NXB Khoa học và Kỹ thuật.

1981

  1. [1]Lê Văn Thưởng (chủ biên), Nguyễn Tiến Cường, Đinh Xuân Bảng, Phí Văn Lịch (1981). Cơ sở thiết kế công trình ngầm. NXB Khoa học và Kỹ thuật.

Cách lập danh mục: mỗi công bố trên hồ sơ giảng viên (hiện nay và đã nghỉ hưu) được xếp vào một hoặc nhiều trong 8 hướng theo tên bài và nơi đăng; một công bố có thể có mặt ở nhiều hướng.